سمینار سیستم های سلامت دانشگاه صنعتی شریف

شاید بشود گفت اولین…

اولین سمیناری که در آن به نقش مهندسی صنایع در سیستم های سلامت پرداخته شده بود.

داستان این سمینار از آنجایی شروع می شود که داستان سومین همایش مهندسی صنایع که با همکاری انجمن های علمی صنایع شریف و امیرکبیر شروع می شود.

در واقع یکی از بخش های مهم این همایش، سیمنار 90 دقیقه ای سیستم های سلامت بود.

هدف از برگزاری این سمینار بررسی چالش های مدیریتی و مهندسی نظام سلامت بود که در آن مهندسین صنایع می توانستند ایفای نقش کنند.

برای دست یازیدن به یک نگاه 360 درجه ای، تلاش شد تا شرکت کنندگان این سمینار صرفا از مهندسین صنایع نباشند و برای رسیدن به این مقصود، از حوزه های مختلف نظام سلامت از جمله پزشکی، داروسازی و پزشکی بازساختی مهمان دعوت شده بود.

در این نشست میزبان 4 تن از بزرگواران بودیم:

  1. دکتر محمدرضا منظم (مدیر دفتر ارتباط با صنعت دانشگاه علوم پزشکی تهران)
  2. دکتر محمد مهدی سپهری (استاد تمام دانشگاه تربیت مدرس و بنیانگذار گرایش سیستم های سلامت در ایران)
  3. مهندس سعید عباس علیزاده (مدیر توسعه محصول پژوهشکده سلول های بنیادی رویان)
  4. مهندس مهدی علاءالدینی (مدیر داخلی شرکت سل تک فارمد)

و هم چنین اساتید بزرگواری از جمله دکتر ماهوت چی (عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دبیر علمی همایش) و دکتر حجی (ریاست محترم دانشکده مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی شریف) و چند تن از اهالی صنعت در کنار دانشجویان پرشور شرکت کننده، در این سمینار و همایش شرکت داشتند.

photo_2017-02-17_18-46-32

از موارد مهمی که در این سمینار مورد بررسی قرار گرفت چالش های موجود در نظام سلامت بود.

دکتر منظم از خوب نبودن حال کلی نظام سلامت ایران گفتند، از مشکلات مالی شرکت های داروسازی، از طرح تحول، از نبود تخت در بیمارستان و مراکز درمانی  و…

دکتر سپهری چالش های موجود در نظام سلامت ایران را با نظام های سلامت دیگر کشورها مقایسه کردند و به برخی آمار در زمینه مدیریت نظام سلامت اشاره کردند.

مهندس علیزاده در مورد مشکلات موجود در تکوین و توسعه محصولات جدید در نظام سلام گفتند، از زمان طولانی آنها، از هزینه های بسیار بالای آنها و لزوم حرکت بر مبنای مدل های کسب و کار گفتند.

مهندس  علاءالدینی نیز از شکاف موجود میان پزشکان و مهندسین برای حضار گفتند و بیشتر در مورد چالش تبدیل پزشکان به مدیران و یا تربیت مدیرانی که پزشکی را بدانند صحبت کردند و اندکی نیز در مورد فعالیت های سازمان مطبوع خودشان توضیحاتی دادند.

در گردش دوم که بیشتر به ارائه راه کار می پرداخت، دکتر منظم از لزوم ارتباط بیشتر مهندسین با دانشکده های پزشکی صحبت کردند و این نوید را دادند که حاضرند در زمینه ایجاد ارتباط، پیش قدم شوند.

دکتر سپهری نیز بر لزوم شناخت نظام سلامت و صبوری در ایجاد ارتباط با پزشکان صحبت کردند و در تتمه صحبتشان مهندس علیزاده نیز از استاندارد ها و فرآیند های پیچیده موجود در نظام سلامت و دارو صحبت کردند که برای حضور موثر مهندسی صنایع در نظام سلامت، شناخت آنها ضروری می نماید.

هم چنین مهندس علیزاده و مهندس علاءالدینی، هر دو به اتفاق تاکید بسیاری بر ورود مهندسین صنایع در حوزه مدیریت پروژه های تکوین محصول در نظام سلامت داشتند و معتقد بودند با ورود مهندسین صنایع در این عرصه، تحول بسیار بزرگی می تواند رخ دهد.

حسن ختام این نشست نیز پرسش و پاسخ های دانشجویان با حاضران سمینار سیستم های سلامت بود.

قطعا برگزاری این سمینار در مدت کمی که داشت، تنها شروع کار می باشد و نیاز است که در مقوله مهندسی صنایع و سیستم های سلامت، بیشتر شاهد برگزاری چنین نشست هایی باشیم.

ان شالله.

پست های مرتبط

از خامی تا پختگی 10؛ کارورزی یک مهندس صنایع در بیمارستان

پشت در بخش آنژیوگرافی ایستاده ام.
نه تنها در بسته است بلکه معلوم است شیرین دو سه بار قفل در را چرخانده اند. از آن چرخاندن هایی که مادرم روزهای سفر رفتن مان روی قفل در می زد و تازه بعد از مدتی دوباره بر می گشت تا ببیند در کاملا بسته شده است یا نه

بعد از حدود 5 دقیقه علافی، بالاخره یک بنده خدایی پیدا می شود و می گوید آقا مگر نمی دانی؟
چه چیز را؟

مگر نمی دانی بخش آنژیوگرافی به علت تعمیرات 3 ماهی را تعطیل است

مات می شوم و چیزی نمی گویم. چیزی هم ندارم که بگویم
این همه کار کردیم و حالا وقت ارائه کسی نیست که بهشان نشان دهیم کارمان را و به به چه چه هایش را بشنویم.

دستانم راحت یک متری از پاهایم درازتر است و من راه دفتر بهبود کیفیت بیمارستان را در پیش گرفته ام
به مدیر دفتر می گویم اجازه دهید کار را نشان تان دهم و توضیح دهم
سری تکان می دهد و ابرو ها را بالا می اندازد و می گوید: جلسه ای در پیش است. بعدا می توانی بیایی؟
و یک متر درازی دست ها به دو متر تبدیل می شود

راه دانشگاه را در پیش می گیرم و بر می گردم
همیشه این قسمت درو کردن کاشته ها، شیرین ترین بخش هر کار و پروژه ای است که تشریح کنی دستاورد ها را به اهلش.

به هر حال قرار مان ناامید شدن نیست و امیدواریم بتوانیم این کار را به خوبی تشریح کنیم به صاحبانش
نیت انجام کارورزی مان هم نه به غایت تکبر و نه به غایت تواضع ریاکارانه ی بدتر از تکبر که به نیت به درک رساندن توانمندی های مهندسی صنایع در اجرای پروژه های این چنینی بوده است. پس منتظر می مانیم و صبر می کنیم

پ.ن: کتابچه خاطرات ده روز در بیمارستان را می نویسم. هر چند کند اما می نویسم و امیدوارم با وسواسم به کنار بیاییم و همین روزها منتشرش کنیم
باقی با خدا
ان شالله استقبال شود

پست های مرتبط

  • 10000
    فرض کنید امروز در اخبار می خوانیم عباس کیارستمی بر اثر اشتباه پزشکی جان خود را از دست داد پشت بند این «رویداد»، آقای داریوش مهرجویی به پزشکان فحش می…
  • 10000
    در مطلب قبلی در مورد کلیات تفکر سیستمی، آن هم به صورت خیلی کلی، برایتان نوشتیم در این مطلب قصد داریم مصادیقی از چند اصل کلی تفکر سیستمی را در…

از خامی تا پختگی 9؛ کارورزی یک مهندس صنایع در بیمارستان

اخیرا گزارشی می خواندم که می گفت حدود 60 درصد وقت یه دانشمند علم داده (Data Scientist) صرف پاک سازی داده ها و در اصطلاح عرفای داده کاوی، Data Preparation آن می شود.

حق است و بار ها نیز آن را تجربه کرده ام

ما حدود 12 هزار ردیف داده بیماران بخش آنژیوگرافی را از بیمارستان دریافت کرده بودیم ولی عملا بخش زیادی از آن ها انواع مختلف ناپاکی های داده از قبیل داده های نویز، داده های گم شده و… را دارا بود
لذا تصمیم گرفتیم به 2000 داده ی سال 95 اکتفا کنیم به علت کمبود وقت

در همین قسمت نیز داده های تاریخی با فرمت درستش نوشته نشده بود و لذا یک تبدیل اساسی روی آن ها انجام شد و در نهایت توانستیم داده ها را تا حدودی آماده تحلیل بکنیم

هر چه قدر بیشتر پیش می رفتیم، بیشتر می توانستیم ابعاد مختلف برنامه ریزی اشتباه عمل ها را در طی روزها و هفته ها و ماه های مختلف بررسی کنیم

علی رغم بالانس نسبی تعداد عمل ها در طول یک هفته، تعداد عمل ها در طول روزها نوسان بسیار شدیدی داشت و این نشان از یک چیز داشت:
برنامه پزشکان یک روال ثابت هفتگی داشت و لذا تعداد عمل ها در هفته های متوالی توازن نسبی داشت اما به علت برنامه ریزی شخصی هر پزشک بر اساس برنامه زمانی خود، با یک drill down ساده در تعداد عمل های روزانه شاهد نوسان بسیار بزرگی می شدیم

و نوسان دشمن درجه یک کیفیت است…

اتکاء سیستم به برنامه ریزی عمل ها بر اساس زمان پزشکان منجر به عرضه ثابت بدون توجه به حجم تقاضا شده بود و این یعنی همیشه درصدی از تقاضا به خاطر این نوع برنامه ریزی از دست می رفت و همین امر موجب شکل گیری زمان انتظار طولانی برای عمل ها می شد.

این نکته ی کلیدی هست که باید در فاز بهبود به آن توجه کنیم
باید کاری کنیم فرآیند عمل ها از حالت فشاری و یا Push به سمت Pull و یا کشش از جانب مشتری حرکت کند و این بیمار و تقاضای آن باشد که تعداد عمل ها را تعیین می کند نه برنامه ی پزشکان

اما چالش اساسی این است که پزشکان این نوع برنامه ریزی را دوست ندارند
و آنها هستند که قدرت را در دست دارند
پس چاره چیست؟
شاید راهی باشد…

پست های مرتبط

حل مسئله ترافیک شهری با تفکر سیستمی

یک قانون بسیار درستی در عالم وجود و نیز عالم کسب و کار ها هست به نام قانون پارکینسون.

به زبان ساده می گوید برای هر کاری، هر چقدر ظرفیت گسترش یابد، حجم کار آن قدر گسترش می یابد که تمام آن ظرفیت را پر کند.

یعنی چه؟

یعنی همان اشتباهی که مدیران شهری ما و جمیع تصمیم گیران کلان ما انجام می دهند

آقا ترافیک است؟

فدای سرت

ما نفت داریم

برویم و جاده بسازیم تا مشکل ترافیک حل شود.

و مشکل ترافیک هر روز بیشتر از روز قبل می شود.

چرا؟

برای اینکه نگاه ما به حل مسائل یک نگاه خطی است

فقط نوک بینی مان را می بینیم و به ساده ترین راه حلی که به ذهنمان می رسد، بسنده می کنیم

اما دریغ که راه حل ها معمولا در شکل و شمایل پیچیده تری ظاهر می شوند و همین هم باعث می شود علی رغم ساخت این همه پل و روگذر و زیر گذر و تونل و آزاد راه و بزرگراه و … باز هم مشکل حل نشود

اما اجازه دهید کمی هم سیستمی فکر کنیم.

مستند «سئول شروعی دوباره» را اگر دیده باشید – که توصیه می کنم حتما ببینید، یکی از اولین راه ها برای از بین بردن بار ترافیکی این شهر، برداشتن یک پل بزرگ آزادراهی از وسط شهر بود!!

شاید تعجب کنید

مگر می شود برای حل مسئله ترافیک، یک پل استراتژیک شهر را برداشت؟

جواب کوتاه این است: بله

جواب مشروح اینکه اتفاقا اصلی ترین عامل ترافیک همین آزاد راه و پل های بزرگی است که جذابیت رانندگی شخصی و تک سرنشینه را در شهر بالاتر می برند و بنا به قانون پارکینسون، تعداد خودروها آنقدر زیاد می شود تا تمام این ظرفیت ایجاد شده نیز استفاده شود و شهری بماند با خودروهای بیشتر شده و عقیقم شده از ترافیک نا به هنجارش

به شکل زیر نگاه کنید:

teraffic

این یک مدل پویایی سیستم و یا system dynamics است.

اگر فرصت شد حتما در مورد این ساختار بیشتر خواهیم نوشت اما در اینجا صرفا جهت پی بردن به مسئله اصلی، کافیست به قسمت وسط شکل توجه نمایید.

عامل اصلی و کلیدی که منجر به افزایش ترافیک می شود، جذابیت رانندگی است. هر چه قدر عوامل دیگر در خدمت این عامل باشند و آن را تقویت کنند، ترافیک بیشتر و بیشتر خواهد شد.

بنابراین اگر بزرگراه ها و پل های مختلف در یک شهر ساخته شود، به علت گشایش ظرفیت های جدید، مردم تمایل بیشتری به رانندگی خواهند داشت و لذا برای خرید تخم مرغ از سرکوچه هم با خودرو شخصی به سرکوچه خواهند رفت

اما در عوض اگر این جذابیت رانندگی را بتوان با راه کارهای مختلف، از جمله توسعه حمل و نقل عمومی، فرهنگ سازی استفاده از دوچرخه، گسترش مترو و توجه به شان افراد در استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی (که زیر دست و پا له نشوند و تصمیم اولشان برای مترو سوار شدن، تصمیم آخرشان شود)، مالیات بستن به خودروها و … از بین برد، آنگاه راه حل ترافیک نه به صورت کامل ولی بخش بزرگی از آن حل خواهد شد.

در ادامه جالب است که به مترو سئول و مترو تهران نگاهی بیاندازیم تا بفهمیم یک شهر را چگونه می توان مدیریت کرد.

مترو سئول

0-016914001358485673_nazweb_ir

مترو تهران (تازه خط 3 هنوز کامل افتتاح نشده است)

0-019547001358485673_nazweb_ir

پست های مرتبط

  • 10000
    فرض کنید امروز در اخبار می خوانیم عباس کیارستمی بر اثر اشتباه پزشکی جان خود را از دست داد پشت بند این «رویداد»، آقای داریوش مهرجویی به پزشکان فحش می…
  • 10000
    در مطلب قبلی در مورد کلیات تفکر سیستمی، آن هم به صورت خیلی کلی، برایتان نوشتیم در این مطلب قصد داریم مصادیقی از چند اصل کلی تفکر سیستمی را در…

از خامی تا پختگی 8، کارورزی یک مهندس صنایع در بیمارستان

کار تحلیل را شروع کرده ایم.

تحلیل های ما دو بعد خواهند داشت:
1- نقشه برداری جریان ارزش
2- تحلیل داده های مربوط به بخش آنژیوگرافی

دیشب تا 3 نصف شب بر روی یک نقشه جریان ارزش فسقلی وقت گذاشتم.
یکی از صادقانه ترین پروژه هایی است که دارم روی آن کار می کنم
چون از دوران طفولیت مهندسی صنایع خود به تولید ناب علاقه داشتم و دوست داشتم تجربه ای در این زمینه به صورت واقعی داشته باشم و حالا که این تجربه را به دست آورده ام، نمیخواهم آن را از دست بدهم.

برایم نمره این درس یک واحدی مهم نیست
مهم این است که به مدیران بیمارستان نشان دهیم که کجای کار ایراد دارد و تا جایی که علم مان به ما بینش و مهارت مان به ما قدرت می دهد، همین کار را خواهیم کرد.

نقشه برداری جریان ارزش، یک ابزار قلم و کاغذی است که مدیران بیمارستان را قادر می سازد در حالی که بیمار، مسیر خود را در طول جریان ارزش ( از پذیرش تا ترخیص) طی می کند، حرکت مواد و اطلاعات را ببینند و آن را به صورت کمی درک کنند.

کار تهیه نقشه برای وضع موجود آن به اتمام رسیده است
و کشف کردیم ما…

چه چیز را؟

یک واقعیت مسلم را

از مجموع 1265 دقیقه ای که بیمار در سیستم حضور داشت، تنها حدود 65 دقیقه آن برای بیمار خلق ارزش می کند

یعنی فقط 5 درصد

95 درصد فعالیت های دیگر، یا اتلاف محض هستند که باید حذف شوند ( که در وضع آینده به آن خواهیم پرداخت) و یا فعالیت هایی هستند که هر چند خلق ارزش نمی کنند، ولی وجودشان در شرایط فعلی ضروری است

ارزش از دیدگاه مشتری را نیز اینگونه تعریف کرده ایم: «تشخیص کامل و درست گرفتگی و یا عدم گرفتگی عروق با بالاترین کیفیت و کمترین ضرر برای بیمار»

در ادامه تحلیل های بعدی را پیش رو داریم و امیدواریم نتایج هم چنان شگفت زده مان کند

پ.ن: ان شالله کار نگارش داستان کلی این اتفاق خوشایند را نیز در دستور کار قرار داده ام و به زودی آن هم تکمیل می شود.

پست های مرتبط